"Logo kaça yapılır?" sorusunun cevabı, ne istendiğine bağlı. Biri yalnız bir işaret istiyor, öteki kartvizitten sosyal medyaya her yerde aynı görünen bir sistem. İkisine de "logo" deniyor, ama teslim edilen iş aynı değil.

Bu yazıda farkı, fiyatı belirleyen kalemleri, seçenekleri ve teklif karşılaştırırken bakılacakları anlatıyoruz. Piyasa ortalaması vermiyoruz: aynı kelimeyle çok farklı işler satılıyor, ortalama bir rakam karşılaştırmayı bulanıklaştırır.

Logo, kurumsal kimlik ve marka kimliği: farkı ne?

Üç kavram gündelik dilde birbirinin yerine kullanılıyor; fiyat konuşurken ayırmak işe yarar. Logo markanın imzasıdır. Kurumsal kimlik logonun etrafına kurulan görsel sistemdir. Marka kimliği buna markanın ne söylediğini ve nasıl söylediğini ekler.

Tek başına logo, matbaa ya da yeni bir tasarımcı "hangi mavi, hangi font?" diye sorana kadar yeter. Kurumsal kimlik bu soruları bir kez ve yazılı olarak cevaplar.

Araştırma, strateji ve konsept sayısı

Logo çizilmeden önce yapılan iş, fiyatın görünmeyen ama belirleyici kısmıdır: markanın bugünkü hali, rakipler, görüneceği yüzeyler ve gitmek istediği yer. Bu adım atlanırsa logo beğeniye göre seçilir; beğeni de ilk itirazda değişir.

Konsept sayısı da fiyatı etkiler, ama çok konsept her zaman iyi değildir: birbirine benzeyen on alternatif, gerçekten ayrışan üç alternatif kadar işe yaramaz. Bizde süreç iki moodboard arasından görsel yön seçmekle başlar; logo aşamasında o yönde üç alternatif çizilir ve her biri gerçek kullanım örneğinde gösterilir.

Revizyon ve karar noktaları

"Sınırsız revizyon" kulağa güvence gibi gelir; oysa yön belli değilse her tur bir öncekini bozar. Teklifte revizyon sayısından çok, kararların nerede verileceğine bak.

Bizde süreç karar noktalarına bölünür: moodboard'da görsel yön, sunumda logo, uygulamada şablonlar onaylanır. Onaylanan yönün içindeki detay düzeltmeleri akışın parçasıdır; yön onaydan sonra baştan değişirse kapsam yeniden konuşulur.

Logo varyasyonları, renk ve tipografi sistemi

Tek bir logo dosyası her yere sığmaz: yatay tabela, kare profil fotoğrafı, 16 piksellik tarayıcı ikonu ve tek renk baskı farklı biçimler ister. Teklifte hangi varyantların geleceği yazılı olmalı: yatay, dikey, ikon, tek renk ve negatif.

Renk paleti dijital ve baskı karşılıklarıyla (HEX, RGB, CMYK, Pantone), tipografi başlık ve gövde için aile ve ölçekle tanımlanır. Font lisansını bizde sen satın alırsın; lisans notu teslimde yazılı gelir.

Kullanım kılavuzu ve brand book

Kılavuz, kimliği senden sonra kullanacak herkes için yazılır: matbaa, yeni tasarımcı, sosyal medya ekibi. Tek sayfalık bir kılavuz logo, koruma alanı, renk ve tipografiyi özetler. Kapsamlı bir brand book bunlara yanlış kullanım örneklerini, uygulama örneklerini ve gerekiyorsa yazı dilini ekler. Bizde temel kimlikte tek sayfalık kılavuz, kurumsal ve genişletilmiş kimlikte 30+ sayfalık brand book var.

Uygulamalar: basılı, dijital, ambalaj ve sosyal medya

Kimlik kullanıldığı yüzeylerde sınanır: kartvizit, antetli kağıt, e-posta imzası, sunum şablonu, sosyal medya profil ve gönderi şablonları. Her biri ayrı tasarım işidir; teklifte hangilerinin olduğu tek tek yazılmalı.

Ambalajı ayrı düşün: her ürün ve her boy kendi yerleşimini ister, teklifte ayrı kalem olarak görünmesi karşılaştırmayı kolaylaştırır.

Kullanım hakları ve kaynak dosyalar

Kullanım haklarının ne zaman sana geçtiği ve hangi dosyaların teslim edileceği yazılı değilse, yıllar sonra elinde yalnız bir PNG kalabilir.

Teslimde vektör dosyalar (SVG, PDF, EPS), ekran için PNG ve düzenlenebilir kaynak dosyalar olmalı. Bizde proje bedeli ödendiğinde logonun ve kimliğin tüm kullanım hakları, Figma kaynak dosyaları dahil, sana geçer; tek istisna üçüncü taraf font lisanslarıdır.

Hazır logo, freelancer ya da stüdyo?

Üç yol da bir logoyla sonuçlanır; fark, logonun etrafında ne olduğundadır.

Seçimi markanın kaç yüzeyde görüneceği ve kaç kişinin elinde kullanılacağı belirler. Tek bir etkinlik için hazır bir işaret yetebilir; yıllarca büyüyecek bir marka sistem ister.

Teklif karşılaştırırken nelere bakmalı?

Tutarlar yan yana konunca en düşüğü cazip görünür, ama farklı işleri karşılaştırıyor olabilirsin. Teklifleri şu sırayla oku:

1. 1

   Teslim listesini yan yana yaz

   Alternatifleri, varyantları, uygulamaları ve kılavuzun kapsamını tek tabloya dök; tutar ancak bundan sonra anlam kazanır.

2. 2

   Süreci ve karar noktalarını sor

   Araştırma var mı, görsel yön nasıl seçiliyor, hangi aşamada ne onaylanıyor?

3. 3

   Hakları ve dosyaları kontrol et

   Kullanım haklarının ne zaman devredildiği ve kaynak dosyaların teslimi yazılı olmalı.

4. 4

   Dışarıda kalanları ayır

   Font lisansı, tescil, baskı ve ambalaj gibi kalemler teklifin içinde mi, dışında mı?

5. 5

   Takvimi ve ödeme düzenini oku

   Her adımın teslim tarihi ve ödemenin hangi aşamalara bölündüğü baştan belli olmalı.

Piktram'da logo ve kurumsal kimlik fiyatı

Marka kimliğini üç kapsamda yapıyoruz; üçünde de logo, renk, tipografi ve kullanım kuralları tek sistemde toplanır:

• Temel kimlik: logo ve ana varyant, renk paleti ve tipografi, tek sayfalık kullanım kılavuzu, Figma kaynak dosyaları.
• Kurumsal kimlik: logo ve tüm varyantlar, tipografi sistemi, 30+ sayfalık brand book, kartvizit ve şablonlar.
• Genişletilmiş kimlik: tam kimlik sistemi, yazı dili (voice & tone) bölümüyle brand book, illüstrasyon ve ikon sistemi, sosyal medya şablon kiti, genişletilmiş materyaller.

Brand book ve sosyal medya şablon kiti ek olarak da alınabilir. Kapsamlar arasındaki farkı harcanan saat değil, teslim edilen dosyalar ve kılavuzun derinliği belirler.

Piktram'da marka kimliği ₺60.000'den başlar, +KDV. Fiyat hesaplayıcıda paketi ve ekleri seçip tahmini tutarı anında görebilirsin; net fiyat görüşmede çıkar. Sürecin adımları ve teslim edilen dosyaların tam listesi marka kimliği hizmet sayfasında.

Elinde işini gören bir logo varsa sıfırdan başlamak gerekmeyebilir; yenilemek gerekiyorsa gerekçesiyle söyleriz. 22 yıldır muhasebe, şirket kuruluşu ve danışmanlık yapan Ortac Global için yaptığımız yeniden markalamada logo, renk ve yazı sistemi kartvizitten siteye bütün yüzeylere uygulandı.

Kısa kontrol listesi

Önce rakam görmek istersen fiyat hesaplayıcıya bak; kapsamı birlikte netleştirmek istersen bize yaz.

"Sosyal medya yönetimi ne kadar?" diye sorulduğunda gelen cevaplar birbirinden çok farklı olabilir. Çoğu zaman sebep basittir: iki teklif aynı adı taşısa da aynı işi anlatmıyordur. Biri yalnız ayda birkaç tasarımı kapsar, öteki takvimi, yayını, mesaj kutusunu ve ay sonu raporunu.

Bu yazıda fiyatı belirleyen kalemleri, ajans, freelancer ve ekip içi seçeneklerin artılarını ve eksilerini, teklifleri nasıl karşılaştıracağını anlatıyoruz. Sonunda Piktram'da fiyatın nasıl kurulduğunu da açıkça yazdık.

Aylık içerik miktarı: post, story ve reels

Fiyatın temeli ayda kaç içerik üretileceğidir. Her feed postu bir tasarım ve bir gönderi metni demektir. Story'ler dikey formatta, çoğu zaman ayrı şablonlarla hazırlanır.

Reels ve video ayrı bir emek ister: kurgu, altyazı, ses seçimi ve bazen çekim. Bu yüzden video sayısı ve süresi, post sayısından daha hızlı büyüten bir kalemdir. Teklifte reels'in kaç saniye olduğunu ve neyin dahil olduğunu mutlaka sor.

Kaç içeriğe ihtiyacın olduğunu bilmiyorsan önce bir takvim taslağı çıkar; hedef ve içerik sütunları belli olunca sayı da netleşir. Bunun için içerik takvimi rehberimize bakabilirsin.

Tasarım mı, yönetim mi?

"Sosyal medya yönetimi" adı altında iki ayrı iş satılır. Fiyat farkının en büyük kaynağı da genellikle budur.

Yalnız içerik üretimini alıp yayını kendin yapabilirsin. Mesaj kutusunu da devretmek istersen yönetim eklenir. Teklifte bu satırların hangilerinin olduğunu tek tek işaretlet.

Platform sayısı

Instagram, TikTok, LinkedIn ve YouTube'un ölçüleri, dili ve izleyicisi farklıdır. Aynı içeriğin ölçüsünü değiştirmek ile her platforma ayrı içerik üretmek aynı iş değildir. Teklif isterken hangi platformlarda olmak istediğini ve içeriklerin uyarlama mı, ayrı üretim mi olacağını açıkça yaz.

Görsel kaynağı: arşiv, stok ya da çekim

Görseller nereden gelecek? Elindeki ürün ve mekan fotoğrafları, satın alınan stok görseller ya da stüdyo, model ve mekan gerektiren profesyonel bir çekim. Çekim çoğu zaman ayrı fiyatlanır. Stok görsel, müzik ya da font kullanılacaksa lisansın kime ait olduğunu da sor.

Revizyon ve onay akışı

Revizyon turlarının nasıl işleyeceği baştan belli olmalı. Küçük düzeltmeler ile konseptin baştan değişmesi aynı şey değildir; yeni bir yön ya da şablon ailesi genellikle yeni iş sayılır.

Onayın tek yerde toplanması da süreyi kısaltır. Görseller e-posta ve mesajlar arasında dağılınca hangi sürümün onaylandığı belirsizleşir, yayın gecikir.

Ajans, freelancer ya da ekip içi

Üç yolun da yeri var. Hangisinin doğru olduğu, bütçeden çok ne kadar düzenli ve çeşitli içerik istediğine bağlı.

Ajans

• Artısı: strateji, tasarım, metin ve video aynı çatı altında; biri izindeyken iş durmaz, süreç ve şablon hazırdır.
• Eksisi: iyi bir brief ve düzenli onay ister. Hesabını kimin yürüttüğünü ve kime ulaşacağını baştan bilmelisin.

Freelancer

• Artısı: tek kişiyle hızlı karar, esnek çalışma.
• Eksisi: bir kişinin kapasitesi sınırlıdır. Tasarım, video, metin ve topluluk yönetimini aynı derinlikte yapmak zordur; izin ya da yoğunlukta süreklilik aksayabilir.

Ekip içi

• Artısı: markayı en yakından tanır, anlık içeriklere en hızlı o cevap verir.
• Eksisi: maaşın yanında araç, yazılım ve eğitim gideri vardır. Tek kişiye tasarım, video, metin ve mesaj kutusu birden yüklenirse içerik zamanla tekrara düşer.

Karma kurulum da mümkün: içerik üretimini dışarıya verip yayını ve mesaj kutusunu ekipte tutmak gibi.

Teklif karşılaştırırken nelere bakılır?

İki teklifi karşılaştırmadan önce ikisine de aynı brief'i gönder. Sonra şu sırayla ilerle:

1. 1

   Kapsamı aynı tabloya çevir

   Aylık post, story ve reels sayısını, reels süresini, platformları, yayın ve topluluk yönetiminin olup olmadığını yan yana yaz.

2. 2

   Ay sonunda elinde ne olacağına bak

   Kaç içerik, hangi dosyalar ve nasıl bir rapor? Birim fiyattan çok ayın sonundaki çıktı önemlidir.

3. 3

   Dahil olmayanları yazılı iste

   Reklam bütçesi, reklam yönetimi, çekim, influencer işbirlikleri, stok lisansları ve mesai dışı mesaj yanıtlama.

4. 4

   Onay ve revizyon akışını sor

   Takvim ne zaman onaya gelir, içerikler nerede onaylanır, konsept değişikliği nasıl fiyatlanır?

5. 5

   Sözleşmeyi ve çıkış şartlarını oku

   Minimum süre var mı, kaç gün önceden haber verilir? Hesabın sahipliği ve tasarım dosyaları kimde kalır?

Piktram'da sosyal medya fiyatı nasıl çıkar?

Aylık içerik bloğuyla çalışıyoruz: 8 feed postu, 8 story, istersen reels. Takvimi biz kuruyoruz, sen onaylıyorsun; onay vermediğin hiçbir içerik yayınlanmıyor. Fiyatı üç seçim belirliyor:

• Aylık post sayısı: 8'den 30'a kadar. Adet arttıkça post başına birim fiyat düşüyor.
• Reels: 15 saniye; kurgu, altyazı ve ses dahil. Ayda en fazla 8 adet eklenebiliyor.
• Yayın ve topluluk yönetimi: yayın planlama, yorum ve mesaj yanıtlama, ay sonu raporu. İstersen ekleniyor.

Reklam bütçesi ve kampanya yönetimi, profesyonel çekim ve influencer işbirlikleri bu bloğa dahil değil.

Piktram'da sosyal medya aylık ₺20.000'den başlar, +KDV. Fiyat hesaplayıcıda post sayısını, reels adedini ve yönetimi seçip tahmini tutarı hemen görebilirsin; net fiyat 15 dakikalık bir görüşmede çıkar.

Ayın takvimi, onay bekleyen içerikler ve revizyonlar tek ekranda, Piktram Panel'de duruyor. Kapsamın ve sürecin ayrıntıları sosyal medya hizmeti sayfasında.

Kısa kontrol listesi

Kapsamına göre tahmini bir rakam görmek istersen fiyat hesaplayıcıya bak; bir ayın bizde nasıl geçtiğini sosyal medya hizmeti sayfasında adım adım anlattık.

"Web sitesi kaça yapılır?" sorusuna gelen teklifler birbirinden çok farklı olabilir. Çoğu zaman sebep, tekliflerin aynı şeyi anlatmamasıdır: biri tek sayfalık bir tanıtımı fiyatlar, öteki içerik yönetimi, iki dil ve yayın sonrası desteği olan bir siteyi.

Bu rehberde önce fiyatı belirleyen kalemleri, sonra her yıl tekrar eden giderleri, en sonda da teklifleri nasıl karşılaştıracağını anlatıyoruz. Sonunda teklif istemeden önce doldurabileceğin kısa bir kontrol listesi var.

Sayfa sayısı ve sitenin türü

Fiyatın ilk belirleyicisi sitenin büyüklüğüdür. Her yeni sayfa kendi metni, tasarımı, mobil hali ve testi demektir. Siteler kabaca üç türe ayrılır:

Teklif istemeden önce sayfa listesini çıkarmak, fiyatı en çok netleştiren adımdır. Her sayfanın yanına tek cümleyle amacını yaz; gereksiz sayfalar bu sırada kendiliğinden elenir.

Markaya özel tasarım mı, hazır tema mı?

Hazır tema, başka siteler için de satılan bir şablondur. Hızlı kurulur, ama site markana göre değil şablona göre şekillenir. Şablonun sınırına çarpınca her yeni bölüm için bir eklenti gerekir; site yavaşlar, mobilde bozulmaya başlar.

Markaya özel tasarımda her sayfa markanın diline ve sitenin amacına göre kurulur, mobil hali ayrıca tasarlanır. İki teklif arasındaki farkın önemli bir kısmı buradan gelir: biri şablonu düzenler, öteki siteyi baştan tasarlar. Teklifte hangisinin yapıldığını açıkça sor.

İçerik yönetimi paneli

Siteyi yayından sonra kim güncelleyecek? Blog yazısı, proje, ürün ya da ekip sayfası ekleyeceksen içerik yönetimi paneli (CMS) gerekir. Panel kurmak; alanları tasarlamak, siteye bağlamak ve kullanımı öğretmek demektir. Tek seferlik bir kampanya sayfasında ise çoğu zaman gerekmez.

Dil sayısı

Her yeni dil, sitenin bir kopyası kadar iş getirir: metinlerin çevrilmesi, her dil için ayrı adres yapısı, arama motoruna hangi sayfanın hangi dilde olduğunu söyleyen etiketler (hreflang) ve her dilde ayrı test. Çeviriyi kimin yapacağını baştan konuş; metin gecikirse takvim de gecikir.

E-ticaret ve entegrasyonlar

E-ticaret, tanıtım sitesinden ayrı bir projedir. Ürün yapısı, sepet, ödeme altyapısı, kargo, stok ve yasal metinler ayrı ayrı kurulur ve test edilir.

Entegrasyonlar da kapsamı büyütür: CRM, e-bülten, randevu ya da rezervasyon sistemi, ödeme ve analitik araçları. Her bağlantı kurulum ve test ister; çoğu da kendi aylık aboneliğiyle gelir. Hangi araçların bağlanacağını liste halinde teklife ekle.

Metin, görsel ve video üretimi

Sık unutulan kalem içeriktir. Sayfa metinlerini kim yazacak, fotoğraflar hazır mı, stok görsel lisansı gerekecek mi, çekim yapılacak mı? Bu soruların cevabı teklife yazılmazsa proje ortasında ek kalem olarak çıkar.

Bizde sayfa metinleri tasarımdan önce, içerik iskeleti adımında yazılır. Blog serileri gibi uzun içerik yazarlığı, fotoğraf ve video çekimi ile stok görsel lisansları kapsam dışında kalır.

SEO ve hız

"SEO dahil" ifadesi her teklifte aynı şeyi anlatmaz. Temel SEO; her sayfanın başlığı ve açıklaması, düzenli adres yapısı, site haritası ve eski site varsa 301 yönlendirmeleridir. Düzenli içerik üretimi gibi süren çalışmalar ise ayrı bir hizmettir.

Hız da tasarımın parçasıdır: görsellerin küçültülmesi, gereksiz kodun atılması ve sitenin telefonda denenmesi. Mevcut siteni yeniliyorsan aramadaki yerini korumak için site yenileme rehberimize bak.

Alan adı, barındırma ve SSL

Bir sitenin maliyeti yalnız yapım bedeli değildir. Alan adı her yıl yenilenir, barındırma (hosting) aylık ya da yıllık ödenir. Adresin başındaki kilidi sağlayan SSL sertifikası birçok barındırma paketinde yer alır; yoksa ayrı bir kalemdir. Bunlara form, e-posta, panel ve yazı tipi lisansı gibi abonelikler eklenebilir.

Bizde alan adı, barındırma ve araç abonelikleri proje fiyatına dahil değildir; hesaplar en baştan senin adına açılır, biz erişim alırız.

Bakım ve teslim sonrası destek

Yayın, sitenin ömrünün başıdır. Yayından sonra hata düzeltmeleri, küçük içerik değişiklikleri, altyapı güncellemeleri ve yedekler gündeme gelir. Teklifte teslim sonrası desteğin kaç gün sürdüğünü, neleri kapsadığını ve sonrasında nasıl ücretlendirildiğini yazılı iste.

Teklif karşılaştırırken nelere bakılır?

Aynı rakam farklı kapsamları, farklı rakamlar aynı kapsamı anlatabilir. Teklifleri yan yana koymadan önce her birinde şu soruların cevabını ara:

1. 1

   Kapsam yazılı mı?

   Sayfa listesi, dahil olanlar ve olmayanlar ayrı ayrı yazılı olsun.

2. 2

   Kaynak dosyalar ve erişimler kimde kalıyor?

   Tasarım dosyaları, kod deposu, alan adı, barındırma ve panel hesapları teslimde sana geçiyor mu?

3. 3

   Teslim sonrası destek ne kadar?

   Kaç gün sürüyor, hangi işler dahil, sonrası nasıl ücretlendiriliyor?

4. 4

   Onay noktaları belli mi?

   Hangi aşamada neyin onaylandığı ve onaydan sonraki değişikliğin nasıl fiyatlandığı yazılı olsun.

5. 5

   Yıllık giderler ayrı yazılmış mı?

   Alan adı, barındırma, lisans ve aboneliklerin kimin adına olduğu ve tutarı belli olsun.

Piktram'da web sitesi fiyatı neye göre çıkar?

Piktram'da web sitesi ₺25.000'den başlar, +KDV. Fiyat hesaplayıcı iki seçime göre tahmini tutar çıkarır: kapsam (tek sayfa, vitrin ya da kurumsal) ve içerik yönetimi. Sanity CMS vitrin ve kurumsal kapsamda fiyata dahildir, tek sayfada ek olarak seçilir. Net fiyat 15 dakikalık bir görüşmede çıkar.

Fiyat anahtar teslimdir: tasarım, kodlama, yayın ve 30 gün bakım içindedir; saat bazlı ücretlendirme yok. Tasarlayan ekip siteyi yayına da alır, arada devir yaşanmaz. Teslimde Figma kaynak dosyaları, proje deposu ve bütün hesap erişimleri sende kalır; başka bir ekiple devam etmek istersen kilitli kaldığın bir yer olmaz.

Kapsam dışı bir istek çıkarsa fiyatını önce söyleriz, onayını almadan başlamayız. Sürecin adımları ve neyin dahil olduğu web tasarım sayfasında.

Kısa kontrol listesi

Kapsamına göre tahmini bir rakam görmek istersen fiyat hesaplayıcıya bak; aklındaki siteyi konuşmak için bize yaz.

"Bir reklam filmi kaça çıkar?" sorusunun tek bir cevabı yok, çünkü fiyatı filmin kendisi değil, film için verilen kararlar ve filmin nasıl üretildiği belirler. Klasik prodüksiyonda aynı otuz saniye tek mekanda, küçük bir ekiple de çekilebilir; üç şehirde, kalabalık bir oyuncu kadrosuyla da. İkisi de reklam filmi, ama bütçeleri arasında büyük fark vardır.

Piktram'da reklam filmini kamerayla çekmiyoruz, yapay zeka destekli üretiyoruz: senaryo ve storyboard insan elinden çıkıyor, filmin planları yapay zekayla üretiliyor. Set, oyuncu, lokasyon, ekipman ve çekim günü yok. Bu yazıda önce klasik bir reklam filmi bütçesini oluşturan kalemleri, sonra her kalemin yapay zeka destekli üretimde neye dönüştüğünü anlatıyoruz: hangisine gerek kalmıyor, hangisi aynen sürüyor.

Senaryo, çekim günü ve set

Klasik akışta maliyetin büyük kısmı daha kamera açılmadan, senaryoda belirlenir. Sahne, mekan ve oyuncu sayısı, gece çekimi, hareketli araçlar, hayvanlar ya da özel efekt gerektiren anlar: her biri ekip, ekipman ve zaman demektir.

Bütçenin en görünür kalemi ise çekim günü sayısıdır. Bir çekim gününe yönetmen, görüntü yönetmeni, kamera ve ışık ekibi, sanat yönetimi, makyaj, kostüm ve prodüksiyon ekibi girer; bunlara set kurulumu ile kamera, lens ve ışık kiraları eklenir. Eksik ekip çekimi uzatır, uzayan çekim de ek gün demektir.

Oyuncu, lokasyon ve kullanım hakları

Oyuncu ücreti yalnız çekim gününü değil, filmin nerede ve ne kadar süre yayınlanacağını da kapsar. Yalnız sosyal medyada kısa süreli kullanım ile televizyon dahil uzun süreli kullanım farklı ücretlendirilir; tanınmış bir yüzle çalışmak bu kalemi belirgin biçimde büyütür.

Lokasyon için kira ve gerekiyorsa izin masrafı vardır. Kamusal alanda çekim izin gerektirebilir; bu da takvime zaman ekler.

Post prodüksiyon: kurgu, renk, ses ve efekt

Çekimden sonra film kurguda şekillenir. Renk düzenlemesi, ses tasarımı ve miks, altyazı, grafik ve animasyon bu aşamadadır. Görsel efekt ya da üç boyutlu animasyon gerektiren sahneler, post prodüksiyonun süresini ve maliyetini en çok artıran kalemlerdir.

Revizyon turlarının sayısını baştan konuşmak da önemlidir. Kurgunun hangi aşamalarda onaya geleceği belli olursa süreç uzamaz.

Müzik, versiyonlar ve takvim

Filmde kullanılacak müzik ya lisanslanır ya da film için bestelenir. Lisans bedeli eserin ne kadar bilindiğine, kullanım süresine, yayın mecrasına ve bölgesine göre değişir.

Filmin süresi tek başına belirleyici değildir; asıl etkiyi versiyon sayısı yapar. Ana film, kısa kesimler, dikey ve yatay formatlar ayrı kurgu, renk ve ses işi demektir. Sonradan eklenen versiyon, baştan planlanandan daha pahalıya gelir; çünkü çekim o versiyon düşünülerek yapılmamıştır.

Takvim de bütçenin parçasıdır. Sıkışık bir takvimde uygun olanla değil müsait olanla çalışılır, ekipler paralel çalışır ve fazla mesai çıkar.

Çekim günü, set, oyuncu ve lokasyona gerek kalmıyor

Yapay zeka destekli üretimde kamera açılmaz. Set kurulmaz, ekipman kiralanmaz, oyuncu seçilmez, lokasyon ve izin aranmaz, çekim günü planlanmaz. Mekan, atmosfer, arka plan ve karakterler üretilir. Ürün, ambalaj ve logo gibi markanın kimliğini taşıyan görüntüler ise senin gerçek malzemenden gelir.

Böylece klasik bütçenin en görünür kalemleri faturadan düşer:

Senaryo, storyboard, kurgu ve ses aynı kalıyor

Yapay zeka filmi kendiliğinden yazmaz ve kurgulamaz; emeğin yeri değişir, emek ortadan kalkmaz. Senaryo ve storyboard insan elinden çıkar. Süre ve tempo animatikte onaylanır; üretim, animatik onaylandıktan sonra başlar.

Üretilen her plan kontrol listesinden geçer, geçmeyen plan yeniden üretilir. Kurgu, ses tasarımı, foley, miks ve renk düzenlemesi klasik post prodüksiyondaki gibi yapılır. Müzik seçilir ya da bestelenir; telifli popüler bir şarkı istenirse onun lisans bedeli sana ait olur.

Aşağıdaki kareler Heynut'un yaz filminden: önce storyboard, sonra filmin son hali.

Versiyonlar, kullanım hakları ve takvim

Versiyon ihtiyacı sürer, ama kısaltmalar ve en-boy oranları aynı üretimden çıkar. Bizde mecra bazlı oranlar (16:9, 9:16, 1:1, 4:5) ve kısaltmalar, altyazılı ve metinsiz versiyonlarla birlikte fiyatın içinde. Yine de yayınlayacağın mecraların listesini baştan söylemek gerekir; teslim dosyaları ona göre çıkar.

Oyuncu olmadığı için oyuncu hakkı kalemi de yoktur. Bizde teslim ve ödeme tamamlandıktan sonra filmin kullanım hakları sana geçer; süre ya da mecra kısıtı yoktur: dijital, televizyon, sinema, açık hava.

Set, lokasyon izni ve oyuncu takvimi beklenmediği için süreç de kısalır: bizde brief'ten teslime genelde bir hafta sürer. Takvim yine filmin süresine ve plan sayısına göre değişir.

Kalemlerin iki yöntemde neye dönüştüğünü özetleyelim:

Piktram'da reklam filmi fiyatı neye göre çıkar?

Klasik prodüksiyonda süre tek başına belirleyici değildir. Yapay zeka destekli üretimde ise fiyatın çıpası süredir: süre uzadıkça saniye başına ücret eklenir, 60 saniyeyi geçen işler kısa film sayılır ve fiyat daha dik yükselir. Video adedi ve senaryoyu bizim yazıp yazmayacağımız da tutarı değiştirir; senaryo sende hazırsa o kalem düşer.

Piktram'da reklam filmi ₺15.000'den başlar, +KDV. Fiyat hesaplayıcıda süreyi, video adedini ve senaryoyu seçip tahmini tutarı anında görebilirsin; net fiyat 15 dakikalık bir görüşmede çıkar.

Bütçeyi sonradan büyüten başlıca şey yön değişikliğidir: onaylanmış animatikten sonra filmin yönü baştan değişirse bu yeni iş sayılır ve ayrıca fiyatlanır. Bu yüzden animatiğe kadarki adımlara zaman ayırmak bütçeyi en çok koruyan alışkanlıktır.

Teklif isterken brief'e ne yazmalı?

Net bir brief, teklifleri karşılaştırılabilir kılar. Yöntem ne olursa olsun, teklif istemeden önce şunların yazılı olduğundan emin ol:

Bütçe aralığını söylemekten çekinme. İyi bir ekip o aralıkta en iyi filmin nasıl yapılacağını önerir; aralık bilinmezse teklifler birbirini tutmaz.

Kapsama göre tahmini bir rakam görmek istersen fiyat hesaplayıcıya bak; yapay zeka destekli ürettiğimiz filmlerden örnekler projelerde.

Sosyal medyada en sık görülen sorun fikir eksikliği değil, düzensizlik. Bir hafta her gün paylaşım yapılır, sonraki iki hafta hesap sessizleşir; kampanya günü yaklaşınca görsel son dakikada hazırlanır, onay yetişmez. İçerik takvimi bu döngüyü kırmanın en basit aracıdır: ne zaman, nerede, ne paylaşılacağını ve kimin neyi ne zamana kadar yapacağını önceden görünür kılar.

Bu yazıda aylık bir takvimi sıfırdan nasıl kurabileceğini adım adım anlatıyoruz. Kullandığın araç önemli değil; bir tablo da olur, bir proje aracı da.

Önce hedefi ve kitleyi netleştir

Takvim bir amaca hizmet eder. Bu ay neyi değiştirmek istiyorsun? Yeni bir ürünü duyurmak, mağazaya ziyaretçi getirmek, markanın ne yaptığını anlatmak ya da mevcut takipçilerle bağı güçlendirmek birbirinden farklı içerikler ister.

Hedefin yanına kime konuştuğunu da yaz: hangi soruları soruyorlar, hangi dili kullanıyorlar, hangi platformda vakit geçiriyorlar? Bu iki satır, takvime girecek her içeriğin süzgecidir. Bir fikir ikisine de hizmet etmiyorsa takvime girmez.

İçerik sütunlarını belirle

Her gün sıfırdan fikir aramak yerine birkaç tekrar eden içerik türü, yani sütun belirle. Çoğu marka için üç ile beş sütun yeterli olur:

Sütunlar takvime ritim verir. Ay sonunda hangi sütunun ne kadar yer kapladığına bakıp dengeyi ayarlayabilirsin.

Paylaşım sıklığını gerçekçi seç

"Ne kadar sık paylaşmalıyım?" sorusunun herkese uyan bir cevabı yok. Belirleyici olan, kaliteyi düşürmeden sürdürebileceğin tempo. Sıklığı belirlerken üretim kapasitesini de hesaba kat: bir video, tek bir görselden daha uzun sürer.

Takvimi ay ay kur

Takvimi doldurmaya sabit tarihlerle başla, boşlukları sonra doldur:

1. 1

   Sabit tarihler

   Ürün lansmanları, kampanyalar ve etkinlikler takvimin iskeletidir; önce onları yerleştir.

2. 2

   Markana uyan özel günler

   Anneler Günü, Babalar Günü, bayramlar, yılbaşı, kasımdaki indirim günleri. Her özel gün her markaya uymaz; yalnız söyleyecek bir şeyin olanları al.

3. 3

   İçerik sütunları

   Kalan günleri sütunlara dağıt, aynı sütunu art arda koymamaya çalış.

Takvimdeki her satırda en az şunlar olsun:

• yayın tarihi ve platform,
• biçim (gönderi, reels, hikaye, karusel),
• konu ve kısa açıklama,
• metnin ve görselin durumu (hazırlanıyor, onayda, hazır),
• sorumlu kişi ve onay tarihi.

Anlık içeriklere yer bırak

Takvimin her gününü önceden doldurmak cazip gelir, ama sosyal medya gündemle yaşar: sektöründe bir haber, müşterinden gelen güzel bir yorum, ekipten beklenmedik bir an. Takvimde birkaç esnek gün bırakırsan bunları plan bozulmadan paylaşabilirsin.

Üretim ve onay akışını takvime bağla

Takvimin en çok atlanan kısmı, yayın tarihinden geriye doğru planlamaktır. Bir içeriğin paylaşım günü belliyse üretim ve onay tarihleri de bellidir:

1. Takvim onayı

   Ay başlamadan ayın planı onaylanır.

2. Üretim

   Tasarım, çekim ve kurgu takvimdeki sırayla yapılır.

3. Onay

   Her içerik yayın gününden önce onaya gelir; revizyona pay kalır.

4. Yayın

   Onaylanan içerik planlanan gün paylaşılır.

Onayı tek yerde topla. Görseller e-posta, mesaj ve toplantı notları arasında dağılınca hangi sürümün onaylandığı belirsizleşir. Biz bu akışı kendi panelimizde yürütüyoruz: ayın planı, onay bekleyen işler ve revizyonlar tek ekranda (Piktram Panel).

Takvim yalnız yayın günlerini değil, üretimin ve onayın ne zaman biteceğini de gösterdiğinde işe yarar.

Ay sonunda ölç ve düzelt

Her ayın sonunda takvime geri dön ve üç soru sor:

• Hangi içerikler hedefe hizmet etti? Hedef bilinirlikse erişime, etkileşimse kaydetme, paylaşım ve yoruma, satışsa siteye gelen ziyarete bak.
• Hangi sütun beklenenden iyi ya da kötü gitti?
• Planlanıp yayınlanamayan içerik oldu mu, neden?

Bu değerlendirme bir sonraki ayın takvimini daha isabetli yapar. Rakamları aydan aya aynı yöntemle kaydetmek, tek tek iyi ya da kötü günlere takılmadan eğilimi görmeni sağlar.

Kısa kontrol listesi

Takvimi kendi başına kurmak yerine birlikte yürütmek istersen sosyal medya hizmetimize göz at; kapsama göre tahmini fiyatı fiyatlar sayfasında görebilirsin.

Yeni bir site çoğu zaman eskisinden daha hızlı, daha güzel ve daha kullanışlıdır. Buna rağmen bazı yenilemelerden sonra aramadan gelen ziyaretçi birden azalır. Sebep genellikle tasarım değil, geçişin kendisidir: eski adresler kaybolur, arama motoru tanıdığı sayfaları bulamaz, yıllar içinde kazanılmış görünürlük sıfırdan başlar.

İyi haber şu: bu kayıpların çoğu önlenebilir. Aşağıdaki adımlar, yeni siteyi yayına alırken eski sitenin arama değerini yanında taşımak için; üç bölümde, geçişin sırasıyla.

Önce mevcut durumun fotoğrafını çek

Neyi koruyacağını bilmeden koruyamazsın. Yenilemeye başlamadan önce:

1. 1

   Adres listesini çıkar

   Sitedeki bütün adresleri site haritasından, bir tarama aracından ya da yönetim panelinden topla.

2. 2

   Aramadaki durumu kaydet

   Google Search Console'dan en çok tıklanan sayfaları ve sorguları dışa aktar.

3. 3

   Bağlantıları not et

   Dışarıdan en çok bağlantı alan sayfaları listele; yönlendirmede önceliği onlara ver.

4. 4

   Başlıkları sakla

   Önemli sayfaların başlığını, açıklamasını ve ana başlığını kaydet.

Bu liste geçişin kontrol listesi olur. Yayından sonra karşılaştırma yapmak için de ona döneceksin.

Adres yapısını mümkünse koru

En az riskli geçiş, adreslerin değişmediği geçiştir. Tasarım, altyapı, hatta içerik değişse bile /hizmetler/sosyal-medya gibi bir adres aynı kalıyorsa, arama motoru için sayfa hala oradadır.

Adres yapısını değiştirmek için iyi bir nedenin varsa (daha anlaşılır adresler, birleşen sayfalar) değiştir; ama her değişikliğin bir yönlendirme ihtiyacı doğurduğunu unutma.

Değişen her adres için 301 yönlendirmesi

Adresi değişen her sayfa, kalıcı bir yönlendirmeyle (301) yeni karşılığına gönderilmeli. Yönlendirme listesini eski adresten yeni adrese, tek tek eşleyerek hazırla:

Yönlendirmeleri kaldırmak için de acele etme:

Başlık, açıklama ve içeriği taşı

Aramada iyi sıralanan bir sayfanın başlığı (title), açıklaması ve metni o sıralamanın parçasıdır. Yeni tasarımda metinleri kısaltmak ya da görsellerle değiştirmek cazip gelebilir; ama sıralanan sayfalarda içeriği büyük ölçüde korumak daha güvenlidir.

Her sayfanın kendine ait bir başlığı ve açıklaması olsun, sayfada tek bir ana başlık (h1) bulunsun. Menü ve sayfa içi bağlantılar yeni adreslere doğrudan gitsin; iç bağlantıların yönlendirmeden geçmesi gereksiz bir adım ekler.

Görseller, hız ve yapılandırılmış veri

Geçişte sayfaların metni kadar görselleri de taşınır. Görsel aramadan ziyaretçi alıyorsan görsellerin alt metinlerini koru; görsel adresleri değişiyorsa önemli olanları da yönlendir.

Hız da geçişin parçası. Yeni tasarım daha büyük görseller, daha çok yazı tipi ya da ağır animasyonlar getirebilir. Yayından önce önemli sayfaları telefonda ve yavaş bağlantıda dene; Search Console'daki Önemli Web Verileri (Core Web Vitals) raporunu yayından sonra da takip et.

Eski sitede yapılandırılmış veri (ör. işletme bilgisi, sık sorulan sorular ya da ürün işaretlemesi) varsa yeni sitede de bulunsun. Aksi halde aramadaki zengin görünüm, geçişle birlikte kaybolabilir.

Site haritası, robots.txt ve kanonik adresler

Yeni sitenin site haritası yalnız yeni ve yayındaki adresleri içermeli. Yayından sonra site haritasını Search Console'a gönder.

Yayın günü şunlara bak:

• robots.txt aramayı engellemiyor mu?
• sayfalarda unutulmuş bir noindex etiketi ya da başlığı var mı?
• kanonik (canonical) etiketler yeni adresleri mi gösteriyor, test adresini mi?

Yayından sonraki haftalar

Yayın, geçişin bitişi değil ikinci yarısının başlangıcıdır:

1. Yayın günü

   Site haritasını Search Console'a gönder; robots.txt ve noindex ayarlarına bak.

2. İlk haftalar

   Tarama hatalarını ve bulunamayan (404) sayfaları izle, eksik yönlendirmeleri ekle.

3. Sonraki aylar

   Önemli sayfaların aramadaki halini geçiş öncesi notlarınla karşılaştır; yönlendirmeleri yerinde tut.

Sitenin hızını ve mobil görünümünü gerçek cihazlarda dene. Sana bağlantı veren önemli siteler varsa, bağlantılarını yeni adrese güncellemelerini rica et.

Sıralamalarda kısa süreli dalgalanma normaldir; arama motorunun yeni yapıyı tanıması zaman alır. Kalıcı bir düşüş görürsen önce yönlendirmelere ve kaybolan içeriğe bak.

Kısa kontrol listesi

Siteni yenilemeyi düşünüyorsan geçişi en baştan planlamak en ucuz yoldur. Bize yaz; bugünkü sitene birlikte bakalım.